Friday, August 26, 2016

Mưa và Mây - Lệnh Hồ Công Tử


Image result for Cởi truồng tắm mưa

Canada mùa này trời sắp sang Thu, lá vàng chưa rơi rụng nhưng những cơn mưa chợt đến chợt đi làm cho lòng những kẻ tha hương chùng xuống. Nhớ ngày xa xưa tiếng mẹ ru:
“Trời mưa bong bóng phập phồng 
mẹ đi lấy chồng , con ở với ai 
con ở với bà, bà không có vú, 
con ở với chú, chú chỉ có mông”.
Mưa là một hiện tượng của khoa học đồng thời cũng là nguồn cãm hứng của văn nhân thi sĩ, nhạc sĩ. Tuy không cùng ngôn ngữ chính chị, chính em với Trịnh Công Sơn nhưng phải công nhận TCS đã viết bản tình ca để đời:
“Mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ
Dài tay em mấy thuở mắt xanh xao
Nghe lá thu mưa reo mòn gót nhỏ
Đường dài hun hút cho mắt thêm sâu
Mưa vẫn hay mưa trên hàng lá nhỏ
Buổi chiều ngồi ngóng những chuyến mưa qua
Trên bước chân em âm thầm lá đổ
Chợt hồn xanh buốt cho mình xót xa
Chiều nay còn mưa sao em không lại
Nhỡ mai trong cơn đau vùi
Làm sao có nhau, hằn lên nỗi đau
Bước chân em xin về mau
Mưa vẫn hay mưa cho đời biển động
Làm sao em nhớ những vết chim di
Xin hãy cho mưa qua miền đất rộng
Để người phiêu lãng quên mình lãng du
Mưa vẫn hay mưa cho đời biển động
Làm sao em biết bia đá không đau
Xin hãy cho mưa qua miền đất rộng
Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau”.

Nếu chiều mưa em không lại thì tại sao ta không cùng người yêu thứ hai, thứ ba đi trong mưa. Vào thập niên bảy mươi (1970) khi phim Pháp Le Passager de la pluie, do René Clément thực hiện ra đời, ngồi Pagode, Givral hay Brodard ngắm nhiều cặp tình nhân tay trong tay đi dưới cơn mưa, có nhiều cặp còn lãng mạn ra phết, đang uống cà phê, trời đổ mưa, họ ra khỏi quán để đóng vai Charles Bronson, Marlène Jobert và Annie Cordy trên đường phố Tự Do, Lê Lợi, Nguyễn Huệ của Sài Gòn.
Mưa đóng một vai trò quan trọng trong đời sống. Nước từ các đại dương, sông, hồ bay hơi, ngưng tụ lại thành các đám mây trong tầng của khí quyển do gặp lạnh. Khi các đám mây đủ nặng, nước sẽ bị rơi trở lại Trái Đất, tạo thành mưa, sau đó nước có thể ngấm xuống đất hay theo các con sông chảy ra biển để lại tiếp tục lặp lại chu trình vận chuyển. Không phải toàn bộ các cơn mưa đều có thể rơi xuống đến mặt đất, một số bị bốc hơi trên đường rơi xuống do đi qua làn không khí khô. Không khí chứa hơi nước và lượng nước được tính bằng đơn vị gram nước/kg khí khô. Độ ẩm tương đối trong không khí là tỉ lệ % của hơi nước mà không khí giữ được ở một nhiệt độ nhất định. Không khí ấm hơn có thể chứa nhiều hơi nước hơn khối không khí lạnh trước khi đạt đến trạng thái độ ẩm bảo hòa (độ ẩm tương đối 100%). Các giọt mưa rơi thông thường được vẽ trong các tranh hoạt họa như là "giọt nước mắt", tròn ở phần đáy và nhỏ, nhọn ở phần đỉnh, nhưng điều này không đúng, các giọt mưa nhỏ có dạng gần như hình cầu. Các giọt lớn hơn thì bị dẹp dần, giống như bánh hamburger, các giọt rất lớn thì có hình dạng giống như cái dù. Trung bình thì giọt mưa có kích thước từ 1 mm đến 2 mm theo đường kính. Những giọt mưa lớn nhất trên Trái Đất đã được ghi lại ở Brasil và quần đảo Marshall năm 2004 - một số giọt có kích thước tới 10 mm. Nước mưa có độ pH nhỏ hơn 6 một chút, đơn giản là do nó hấp thụ dioxyde carbone trong không khí, một phần nước tạo ra acide carbonique. Ở một số sa mạc, các luồng không khí vận chuyển cả calcium carbonate lên không trung, do đó nước mưa ở đây có thể là có pH bằng hoặc cao hơn 7. Các trận mưa có pH thấp hơn 5,6 thì được coi là mưa acide. Lượng mưa được tính bằng mm (milimét), mưa vừa (mưa đo được từ 16 – 50 mm/24h), mưa to (mưa đo được từ 51 – 100 mm/24h), mưa rất to (mưa đo được > 100 mm/24h)
Trong các nền văn hóa, các quan điểm trên thế giới về mưa rất khác nhau. Trong thế giới phương Tây, ngày mưa thông thường có ý nghĩa buồn và tiêu cực, ngược lại với ngày nắng đẹp và hạnh phúc. Trong các khu vực khô cằn, chẳng hạn như Ấn Độ, mưa được chào đón với một sự vui mừng. Nhiều người cảm nhận thấy hương vị của mưa là dễ chịu. Nguồn gốc của hương vị này là do một loại tinh dầu được cây cối sản xuất, được hấp thụ bởi đất đá, sau đó được đưa vào trong không khí trong thời gian mưa. Nước mưa có thể được sử dụng như nước uống. Nước mưa cũng là nguồn cung cấp nước cho các loại cây trồng. Sau cơnmưa, đa số mọi người đều cảm thấy dễ chịu, hiện tượng này được giải thích là do lượng ion mang điện tích âm tăng lên, tuy vậy nếu mưa kéo dài nhiều ngày thì do độ ẩm tăng cao thì lại gây cảm giác khó chịu. Mưa mang lại nước, nguồn sống cho tất cã các sinh vật trênTrái Đất. Ở những vùng có nhiệt độ cao mưa làm giảm nhiệt. Mưa là một mắt xích quan trọng trong chu kỳ tuần hoàn của nước. Con người lợi dụng điều này để khai thác năng lượng Mặt Trời gián tiếp từ nước bằng các nhà máy thủy điện.
Trong dân gian, mưa được biết đến như mưa acide, mưa bụi, mưa đá, mưa địa hình, mưa đối lưu, mưa dông, mưa ngâu, mưa nhân tạo, mưa phùn, mưa rào, mưa rươi, mưa xoáy thuận, mưa xuân vv..v... Ở những vùng nhiệt đới, trong mùa mưa hay xảy ra các cơn dông, trong những trường hợp như vậy, để phòng tránh nguy hiểm do sét đánh, không nên trú ẩn dưới các gốc cây to đơn độc ngoài khoảng trống. Người ta đã chế tạo ra một số đồ và thiết bị, công cụ để có thể đi lại và làm việc dưới trời mưa như ô, dù hay áo mưa, cũng như để thoát nước mưa như: máng nước, ống hay hệ thống cống rãnh thoát nước. Khi mưa quá nhiều trong một khoảng thời gian ngắn sẽ sinh ra hiện tượng ứ đọng do nước không kịp thoát hay ngấm xuống đất. Nếu tình trạng này kéo dài nhiều ngày có thể sinh ra ngập lụt, gây ra nhiều tổn thất. Ngược lại của tình trạng nước thoát nhanh theo các con sông, suối nhỏ ở những nới có độ chênh lệnh về độ cao mà không có những thứ giữ nước lại như rừng, hồ... hay đập ngăn nước thì tình trạng lũ cuốn, lũ lụt xảy ra, mang lại nhiều thiệt hại về vật chất và môi trường.
Tóm lại muốn có mưa thì phải có mây, các ngư phủ ở xứ ta trước khi ra khơi thường nhìn trời để xem ngày hôm đó có mây mưa, có bảo táp hay không, tuy nhiên trong đời sống thường ngày ngôn ngữ của Việt nam rất ngại ngùng khi nói đến chuyện “mây mưa”. Việt Nam, nhiều sông rạch, biển cả cho nên cái thú tắm sông tắm biển là cái thú của nhiều lứa tuổi người Việt. Thuở xa xưa, khi chưa có những phòng tắm dát vàng thì thú tấm sông tắm biển là phương tiện của người dân. Có lần Hùng Cường cùng cải lương chi bảo Bạch Tuyết dựng dàn ở Bà Rịa, hát bản “Đời cô Lựu” hay tét nách, sau đó rủ cả đoàn ra bãi Sau Vũng Tàu tắm biển, khởi hứng sinh tình Hùng Cường hát tặng bà con một câu “vặn cổ”:
“Anh bảo em đừng có tắm sông tắm biển, vì tắm sông tắm biển thì cá lòng tong nó riã sạch ba cái........
Nhìn của em mà anh đây cứ tủm tĩm cười hoài.....”
Soạn giã Nguyễn Phương hổng biết còn nhớ câu này không hè!!!

Ngoài ra còn có thú tắm khác đó là tắm mưa nhất là con nít ở tuổi “cởi truồng”. Cởi truồng tắm mưa nó mát mẻ, nó sướng đến nổi mà đến bây giờ nhiều người có tuổi ở hải ngoại vẫn còn nhớ, còn luyến tiếc những ngày tắm mưa:

Đường đến trường, qua nhà cô bạn nhỏ
Đi ngoài cổng rào chẳng dám ngó vô
Tan học chiều, gặp nhau đành lánh mặt
Tan cuộc tắm mưa, lòng bỗng ngẩn ngơ
Bốn chục năm sau về thăm xứ sở
Đã nên người vẫn bỡ ngỡ làm sao
Trong lòng bỗng đổ mưa rào
Gặp em biết nói câu chào nào đây
Thưa bà!
Thưa chị!
Ô hay!
Chồng em có biết chuyện ngày tắm mưa
Gặp nhau ai cũng già nua
Dường như tóc bạc phất phơ sợi buồn
Hai lần lỡ kiếp chồng con
Về quê tìm lại dấu mòn tuổi thơ
Chia tay ở bến xe đò
Anh đừng nhắc chuyện tắm mưa, em buồn
Anh còn trôi nổi Sàigòn
Em xa xứ, giấu nỗi buồn tắm mưa
Đôi ta hết tuổi dại khờ
Hễ trời mưa, cứ vẫn vơ nỗi buồn
Mai em trở lại Sàigòn
Tiễn nhau, thôi nhắc nỗi buồn tắm mưa
Tôi về tìm lại lối xưa
Cái ngày hai đứa tắm mưa giữa đường
Ngày xưa chung lớp chung trường
Trăng tròn mười sáu vấn vương câu thề
Tình nghèo gốc rạ chân quê
Mưa không lẻ bạn nắng về có nhau
Ngỡ rằng nghĩa nặng tình sâu
Nào hay chim sáo qua cầu sang sông
Mưa xưa giờ đã theo chồng
Tôi về lạc lõng giữa dòng mưa ơi
Chiều nay ngồi đếm mưa rơi
Lối về đâu nữa một thời tắm mưa.!!
Một hôm lãng xẹt mưa rơi
Giọt thưa, giọt nặng khiến đời có hiên
Ta vào trú tuổi thanh niên
Chưa hai thứ tóc đã quên thiếu thời
Một hôm lãng xẹt mưa rơi
Thất thanh ta gọi " em ơi" đỡ buồn
Ngoài hiên đám trẻ bất lương
Coi thường phụ nữ, cởi truồng tắm mưa
Trong hiên, người lớn chẳng vừa
Nâng ly kể chuyện: ngày xưa đa tình...
Ta ngồi gác cửa văn minh
Uống một mình, thấy hai mình ngất ngư
Tắm mưa nhông nhông ở truồng
Thả chiếc thuyền giấy theo luồng nước trôi
Chở theo mộng mị xa xôi
Chuyện thần tiên của hai người bé con
Chỉ biết vui chẳng biết buồn
Tung tăng những buổi mưa tuôn từ trời
Bốn mươi năm mưa vẫn rơi
Nhưng chiếc thuyền giấy và người xưa đâu ?
Tan theo những giọt mưa ngâu
Hay chìm trong bão sông sâu cuộc đời
Mưa giăng dưới lũng trên đồi
Nhớ mưa ai tắm cùng tôi thuở nào ?
Nhớ thời tồng ngổng chạy mưa
Em té nước chọc mủng vùa nhà quê
Nầy con bé tóc cúp bê
Tròn như bóng nhựa mà chê nổi gì?
Một thời lên tỉnh học thi
Rời quê ra phố mấy khi về làng
Giật mình khi thấy mùa sang
Hình như em chợt thành nàng tiểu thư.
Bây giờ lại muốn tắm mưa
Tiếc thay cô bé chiều xưa đâu còn
Phải chi ngày đó …lon ton
Thì đâu đến nổi theo mòn…dấu chân.


Lệnh Hồ Công Tử

No comments:

Post a Comment