Thursday, January 28, 2016

Xe Ba gác, Xe ba bánh - Chàng Hiu 374

Saigon năm xưa có những “cái nầy“:


Cùng bán thuốc tây, nhưng lại “trương bảng hiệu” với 2 cái tên khác nhau :

Đó là : Nhà Thuốc Tây và Nhà Thuốc GÁC

1 – Nhà Thuốc Tây, bán thuốc theo “giờ hành chánh”:

Sáng bán từ 8 giờ tới 11 giờ rưỡi, nghỉ …

Chiều bán từ 2 giờ tới 5 rưỡi, nghỉ và phải nghỉ …đúng giờ !

2 – Nhà Thuốc Gác “bán ngoài giờ đó“ nghĩa là bán : Sáng sớm – Giữa trưa – Chiều tối tới nữa đêm !!! Vậy Nhà Thuốc Gác 1 ngày, mở cửa – đóng cửa 3 lần !!!



Nếu quá nửa đêm, bệnh nhân gõ cửa, Nhà Thuốc Gác vẫn bán …phẻ re !!!

Đó là cái hay của sự “chia phiên“ giữa hai loại nhà thuốc tây …Nên tiện lợi vô cùng !

Đặt biệt, chổ nào có Nhà Thuốc Tây là có Nhà Thuốc Gác … ở gần gần đó !!!

Tại đường Phan đình Phùng ( khoảng giữa chợ Vườn Chuối và Tòa Đại Sứ Miên cũ ), tại ngã ba Trường Kiến Thiết, hồi xưa, có một cái Nhà Thuốc Gác như vậy !

( Chủ Nhà Thuốc Gác là Thầy Tư Chích, ông …đèo bòng, ham “huê lợi“, nên bị mấy tay “xì thẩu“ xí gạt, tham gia vô “phong trào“ nuôi cút, Thầy Tư nuôi “cút lồng“ ở trên lầu Nhà Thuốc Gác và rồi …con cút tiu – dên và Thầy Tư tán gia bại sản … !!! )

Vẩn còn chữ “Gác” khác nữa …

Chữ gác nữa là “Gác Dan“ nghĩa là ( canh me ) Gác kẻ GIAN ( chớ còn gì nữa ) nhưng sao lại viết “gian gê-i… thành dê – đê“ thì …ngỡ ngàng rồi …hỏng rõ …đành bó tay …chờ bá quan văn võ nói dùm … (thật ra gốc từ chữ Guardian mà ra – Sggdpost)

Đó đó … tiếng Việt “phong phú“ chưa nè ?!

Chỉ những Hãng – Xưởng tư nhân (như hãng dệt Vinatexco ở đầu phi trường Tân Sơn Nhứt gần Bà Quẹo) là mới có người “gác dan“ tại cổng ra vô, mà thường thì người coi cổng …gác dan là “ mấy ông Chà “, vì mấy ông nầy tánh …khó như quỉ, thằng ôn dật nào “nhám tay“ là đừng hòng qua mắt mấy ổng, mấy ổng tinh ý lắm và mấy lão đó mà thộp cổ thì thằng ăn cắp đừng năn-nỉ, mất công… Mấy ổng nói tó … là tó !!!

Cũng chưa hết “cái gác“ đâu… còn nữa nè …

Ở miền Nam năm xưa, trong nhà (nhà dưới) thường có “cái gác“ bằng cây, dùng để đồ vật dụng hay làm chổ ngủ …còn nếu cái gác đổ xi măng thì gọi là “lầu một“ …

Thí dụ :

– Mầy leo lên Gác lấy cái thùng xuống đây …

Rồi còn chuyện “kỵ cái – gác” nầy nữa, bà Ngoại thường dặn :

– Con gái đàng hoàng, hỏng ai nằm GÁC chưn chữ ngũ …khơi khơi trên bộ ván !

Nghĩa là cấm đờn-bà con gái nằm chình ình trên bộ ván gõ …nhịp giò đọc “tiểu thuyết” rồi … tự nhiên cẳng nầy Gác lên trên đầu gối cẳng kia …

Ông Bà xưa rất kỵ …”cái – gác” nầy !!!

Nên “Cấm Tiệt“ con gái nằm mà “gác giò chữ ngũ“ là vậy …

Ông Bà xưa kỷ tính lắm, hỏng có lộn xộn được đâu … (?!)

Rồi còn “Gác Kèo Ong” …Nghĩa là cho 2 đầu cây kèo “gác TRÊN“ chẻn hai cây rừng hay cây sào cho ong làm mật …Nói là Gác Kèo ong ! Chớ hỏng nói GẮN kèo ong !!!

Tóm lại, Gác là để cái gì đó …lên trên …cái gì đó …

Viết lòng vòng một hơi, bi giờ vô đề ….nói dóc về “Xe Ba Gác“ nè …

Tiên khởi …Hồi đời tây, ở miền Nam, bà con đi xa, thì ngồi xe bò, xe ngựa hay xe kéo …còn gần gần thì lội bộ tà tà …

Lúc đó …năm 1.900 … 50 mấy 60 :

Trong xóm có 1 ông đi “xe đạp” hiệu Anh-song-Đờ-luýt thắng đũa, mà khi đó, bà con gọi là XE MÁY … kêu “Xe Máy“ chắc là để phân biệt với Xe Kéo, Xe Bò, Xe Ngựa ? (?!)

…Như vậy cái tên XE MÁY đã có từ hồi năm 1.000 chín trăm 50 …năm mấy rồi…

( Lâu lâu, Bác Tám “Xách Xe Máy” tới nhà “ông già Tía” thằng bạn để nhậu, rồi Tía nó, sai nó “lấy Xe Máy Bác Tám” đi mua rượu đế, tụi nhỏ mới dám Tó chiếc XE MÁY Anh-song Đờ-luýt của Bác Tám, để thằng nhóc tì, được dịp … thò cẳng “chạy lòn” lại còn chở thêm 1 thằng ngồi sau, đó là dịp may … phước đức ông bà để lại, mới có dịp “thót” lên Xe Máy đi mua rượu, chớ bình thường, khó mà rớ chiếc Xe Máy Anh-Song nầy !!!

Và thằng “đỏi” nào muốn “chạy-lòn” (cho mấy đứa con gái ê càng – lé mắt ) cũng phải “tập-lòn” tróc vãi lòi vi, mới chạy …đặng, chớ hỏng giởn chơi được đâu !!!)

Và xe đó là XE MÁY của đờn – ông ! Vì …cái sườn “đòn – dông“ chạy lòn…

Còn XE ĐẦM là xe để…Bà Đầm hay đờn – bà con gái đi, vì sườn nó …xui xuống

Đờn – bà con gái, hỏng được phép …giở giò qua xe đòn dông, coi kỳ !!!

Đồng thời, lúc nầy ở Saigon hoa lệ ….cũng có xe Xích Lô Máy và xe Xích Lô Đạp chạy tung hoành lục tặc cùng với xe Taxi Xanh, Xe Taxi ( gọi là Xe Tắc-xi ) có “cây” đèn xi-nhan …bật ra, ở cửa Bác Tài, để xin rẽ trái, rẽ xong, nó “cụp vô” …còn khi Bác Tài Taxi, đột nhiên thò tay ra cửa, đưa tay trái thẳng lên trời, nhấp nhấp mấy ngón tay cong cong… là ý Bác Tài ra hiệu, để ”xin tấp vô lề phải“ đó nhen bà con …(còn nhớ kỷ lắm đó)

Xe Xích Lô Máy (có máy 150 cc) để chở hành khách và chở đồ…

Còn xe Xích Lô Đạp, thì …phải đạp tháo mồ hôi hột, để chở “bộ hành“ nhưng cũng .. lai rai chở đồ “hàng bông“ ở chợ Cầu Muối, chợ Đũi, chợ Vườn Chuối, chợ Rẫy …
Xe Xích Lô đạp ( còn có tên nghe nhứt xương là “xôxíchle” ) …cà nhổng, cao lêu nghêu, lòng xe lại nhỏ, “lọt lòng“ chỉ một hai người, còn chở đồ hàng bông rau cải thì chất lên xe được 2 giỏ là đầy cóng !!! Bởi vậy …

Hỏng biết ai “bày đầu” …bắt chước chiếc xôxíchle để rồi làm ra “Xe Ba Bánh” …?!

Sau đó, cở chừng năm 1960 -‘61 …thì dân Saigon mua xe các hiệu: Môbillet, Vélo Solex 2200, Sach, Gôbel, Rumy …nhập cảng từ bên tây về để …chạy tà tà hóng gió trên Xa Lộ Saigòn Biên Hòa ( riêng chiếc Xe Gắn Máy Rumy, được… nhân vật tiểu thuyết Trần Đại chạy như gió, trong cuốn Điệu Ru Nước Mắt của nhà văn Duyên Anh, đọc phát ghiền !!! )

Những loại xe nầy nhập về nguyên chiếc, có Gắn Máy sẵn trong xe, mua xong, gấp rút đổ xăng ( 10 đồng 1 lít ) đầy bình, chạy ào ào liền …Tên XE GẮN MÁY ra đời từ đó…

Dòng xe “thứ dữ” nầy, được dân chơi Sài Thành chạy …biểu diễn chui qua, lòn lại dưới bụng xe be đang chạy ( xe be chở ba lóng gổ rừng bự kềnh chồng lên nhau )…trên xa lộ Saigon Biên Hòa, làm tụi học trò Đệ Thất dòm thấy, phải …. Lé Mắt – Xám Hồn !!!

Và lúc đó, dĩ nhiên là tai nạn Xe Gắn Máy cũng đã bắt đầu xảy ra, và chiếc Gắn Máy Sachs .. bị xe hơi cán dẹp lép, nhưng cái máy Sachs ( của Đức ) còn nguyên…

Rồi có người thấy vậy, lấy cái máy Sachs đó GÁC vô Xe Ba Bánh đạp ! …Thế là …

Thế là XE BA BÁNH GÁC MÁY … chào đời … cũng từ dạo ấy !!!
Tiên khởi, kêu là “Xe Ba Bánh Gác Máy“ ( để phân biệt với “Xe Ba Bánh Đạp“ )

Rồi cũng theo thời gian, bà con “nói tắt” gọi là XE BA GÁC …

Tóm lại lúc bấy giờ có : Xe Ba Gác và Xe Ba Bánh

Xe Ba Gác là xe chở “ Vô Địch “ so với loại xe hơi, nếu tính theo “cc phân khối” …

Lúc đó, xe hơi Honda và xe Daihatsu 4 bánh mới tinh, khoảng năm 1972- 1973 có giá 630.000 đồng VN một cái, và muốn mua, phải còm-măng trước ba tháng !

Nhưng 2 loại xe hơi nầy làm sao chở một đống trên trăm cây cừ tràm dài 6 thước nặng hơn 1 tấn mà chạy …xì khói phom phom như Xe Ba Gác ???

Nếu bỏ đống tràm dài 6 thước nầy lên xe “Đa su“ (Daihatsu của Nhựt) có mui, thì chiếc Đa-su 4 bánh chỉ có nước … khóc rống la làng bái sư !!!

Trong khi đó “cái máy Sach 49 cc phân khối“ của Xe Ba Gác, cứ tự nhiên cõng đống tràm dài, nặng cả tấn chạy re re…( trong khi cái máy Sach được làm ra để chở 2 mạng ?)

Tóm lại thời đó, những loại xe chạy 2 bánh sau đây, chạy …đen đường phố Saigon :

Là :

1 – XE ĐẠP ……….(là XE MÁY hồi xưa)

2 – XE BA BÁNH

3 – XE BA GÁC

4 – XE XÔXÍCHLE (là xe xích lô … đạp lòi bản họng)

5 – XE GẮN MÁY …

6 – …. còn những loại xe khác nữa …

Do đó, người Saigon nói riêng và Miền Nam nói chung, từ năm 1960, đã đặt tên cho các loại xe hai bánh : Sach, Puchs, Gobel, Honda, Suzuki, Yamaha, BS, Kawasaki … là XE GẮN MÁY .

Vậy là tên XE GẮN MÁY và XE BA GÁC có “nguồn gốc” rất rõ ràng !

Hết …!!!

Khi “gọi tên“ người ta thường gọi …theo dòng lịch sử của nó …

Chàng Hiu 374

No comments:

Post a Comment